Myanmar po raz ostatni

TCUGNrZ1J1WsAbUVTX

Mężczyźni ubierają się tu podobnie jak Hindusi – noszą longi. Rodzaj długiej ”spódnicy” zamotywanej wokół pasa.

Kobiety noszą podobne długie spódnice, tylko w innych kolorach, no i inaczej je upinają.

Gdy po raz pierwszy ktoś na mnie cmoka, specjalnie się odwracam plecami myśląc co to za chamstwo. Później okazuje się, że jest to ogólnie przyjęty sposób by zwrócić czyjąś uwagę. Każdy tu cmoka na kelnera. Jakoś nie mogę się do tego przemóc 🙂 Czasem, gdy próbuję zwrócić czyjąś uwagę i macham i wołam hello, ktoś z miejscowych się śmieje i cmoka w moim imieniu:)

Buddyści, tak jak Hindusi, Shikowie i Muzułumanie (z większych religii, pewnie z wielu innych też) zdejmują buty przed wejściem do swoich świątyń. Skarpetki często też są zakazane, tak jak krótkie szorty i topy.

Kobiety nie mogą dotykać mnichów – nawet jeśli to tylko mali chłopcy.

Ludzie noszą tu swoje tradycyjne stroje. Zarówno kobiety jak i mężczyźni noszą longi. Nawet nastolatki rzadko kiedy noszą się po zachodniemu. I bardzo mi się to podoba 🙂

Tanaka. Pasta nakładana na twarz. Uciera się kawałek drewna (kilka rodzajów drzew się do tego nadaje) z wodą. Często do ucierania tanaki służy wieczko od puszki z farbą. Pasta działa jak krem z filtrem słonecznym i podobno dobrze robi skórze. I według miejscowych wygląda się szczególnie pięknie. Nakładam więc często 🙂

No i piją chai 🙂

 

Yangon po raz drugi

2L4Y9zfUb5yGx6j9bX

 

EabJmixZ9OebQoCxmX

3peYKiOl7a0zuxolbX

Ou3fNLLNsFkOqG4cKX

SHTwszoWjaskmUqAAX

wmERPnn7GrhmjasRxX

4ehCqKiItuBxMeatkX

xH98HforMdeHeUVmpX

GvR364WiRZRPu4GTvX

PeHDkQPXXpa0jURJKX

lvxoEMbh5dvOCxYmAX

YYjzGmGtBEajJ74gqX

tUOBsM5JAAzszqPDZX

fskc6lbDBA6UAfZp7X

Ostatnie dwa dni w Myanmar spędzam w Yangon. Dojeżdżam tu wcześnie rano nocnym autobusem z Nyaungshwe. Trochę odpoczywam w hostelu. Jem pyszny lunch/obiad w ulicznej restauracji. Potem z dziewczyną z hostelu idziemy do parku przy jeziorze Kan Daw Gyi. Oglądamy zachód słońca ze świątynią Shwe Dagon w tle.

Drugiego dnia spacerujemy po mieście a potem płyniemy promem na drugą stronę rzeki do Dala. Tam dogadujemy się z rowerowym rikszarzem co do ceny za kurs po wsi. Potem większość trasy ja pedałuję co wzbudza ciekawość i śmiech miejscowych. Jechanie rowerem rikszą nie jest tak łatwe, bo ściąga na stronę gdzie są siedzenia dla pasażerów, no i zdecydowanie trudno jest ruszyć z miejsca z ciężarem dwóch osób. Wybieramy się na miejscowy bazarek, gdzie koleżanka kupuje sobie longi, a ja też ale męski design. Rikszarz mówi, że jak będę tu je nosić to ludzie pomyślą, że jestem facetem. Postanawiam więc nie szokować ludzi i nosić to w domu – nikt się nie pozna, że to męska spódnica 🙂

Kupuję dwa losy na loterię i ku mojemu wielkiemu rozczarowaniu nie wygrywam kompletu garnków. Na koniec rikszarz strzela focha, bo nikt z nas nie sprawdził czasu trwania wycieczki i nie chcemy mu zapłacić dwa razy tyle co było ustalone.

W drodze na lotnisko utykam w wielkim korku. W Yangon moto taxi są zakazane, zostają tylko normalne taksówki, które tkwią w korkach.

 

 

Lake Inle

ToxMTl9w7ZBZEz6jcX

 

TuRRGXSBhaGD82BIiX

8VujCgiFqKvLyUpOPX

BGs2N6KHrFJjqad1KX

4l1g78deIbi3Hc81eX

mtC54HF8yAOiB4Aa0X

7ho8KAIp9lbhAv9w8X

uwHXnkNJgFLKFW3VxX

DEi8sryEwVGBa92zUX

iWIlIGEVhbMSbDQcvX

UvoXM7uhwbgIA3hChX

DcUax7Rc92ULvFqRKX

5ER230kVVSm9V22WrX

0oMpmzeggvnvoJyiyX

1k7EXzSvARzZNNfexX

06FXEV1FUDjEYnh60X

VbPCACaWQvZMFGcGsX

5ThYf3uJ5CSpykBJ0X

BXhmha301UnazhCjPX

17el4LWeqn6OEQ7LhX

gOxCwpO83SytUG0nbX

obN2R0jmmlnpqFvbPX

c07dmVsAdUG8IPIOmX

Ma1i0orbqBPewVtf6X

aky0a0YytgamRqCDbX

8yYXDReQ6rqpPRTLDX

sZrq4VQYekY5dpyifX

ZCvc8dlISKHkF6ImUX

smv05ZDO0bFUbDCvKX

qsYNly6xRNSDaIt34X

LbTLB8PYa5KfQGYXdX

fkmIGFIT6S29ECfoNX

CHmfZ25fJfScu0UXHX

Tkrn3VlRMs1yFc5wKX

u33S6aISto30t02nTX

 

W Nyaungshwe postanawiam się relaksować. Jednego dnia pływamy łodzią. Oglądamy pływające ogrody warzywne, domy na palach na wodzie i rybaków. Zwiedzamy Hpaung Daw U Pagoda, gdzie jest 5 posążków Buddy. Dziś trudno byłoby je rozpoznać, bo wierni przy wejściu kupują cieniutki arkusiki złota i oblepiają nimi posągi, aż wyglądają jak dwie zlepione ze sobą kulki. Kobiety nie mogą podchodzić do posągów.

W klasztorze Nga Phe Kyaung jest mnóstwo kotów, które są karmione i zaopiekowane przez zakonników. Podobno niektóre koty potrafią robić jakieś sztuczki ale nic takiego nie widziałam.

Kolejnego dnia żegnam się z francuska parą i przez pół dnia delektują się książkę, a potem wypożyczam rower i jeżdżę po okolicy.

Przez jezioro wiedzie popularny szlak transportowy. Wokół jeziora są wzgórza, ale widoczność jest dość słaba. Pewnie to wynik spalin z silników łodzi i dymu z wypalanych traw. O zanieczyszczeniu świadczy też ogromna ilość wodorostów w jeziorze. Miejscowi wybierają je, by oczyścić szlak a może też i jako karmę dla zwierząt.

 

Trek from Kalaw to Inle

KqXnfVSfWaRLkBBq3X

 

01v8rGsi5CRqHWa7kX

F8vZGQ0CRLjuGGTS8X

sADHHi2TvjkomATIKX

OPr5PF8ROgT0gFD5uX

RPwRb1hUmBzjMDD1KX

0pnjW2bLSbxLAR2rpX

5YaAs9mjtCNysk33AX

gPWh6upSLZ6NSNGgmX

mvatwma7cfDxawAbjX

wGEkCsMcXzbDE8IlcX

1qrVk7yGXyIzo8tqJX

nNankeLMyJgh7ACJdX

3K4GOyfBTGT0mFrUPX

f1VvhKcjLF8F7KGPiX

Ha6MTvFRva1pcMm4CX

ZkscBhIckIGokVqtyX

YAbRpKJYxu1TyEuKzX

ZOIaNLqtLSPgbdbjZX

nI1aNhC1j1Z7AyG56X

Rfpd8LEr2amnks6cuX

6ua8zhmCgTdPcRiMPX

SqTnrc9lbavEDbIabX

FvOip9GDQhfG03rjnX

xC1pT1yKrxbx8oE6VX

WzGRFO874aMpLywhxX

DYTOM2BlTV3pp6dBZX

dMsxC1Kgthr77EbQtX

QSAqWYjvV5vyVm9M7X

cKwlUUjgc4aZC1SaaX

BqElvPRkdW2gCsG5hX

HLDQMwWMakt5itRSYX

KgQv0H5eMWP8HLZ1YX

1AWRYEKq5frk1kQWlX

4ZXoSdcH3XUzA1AaCX

JDqwzjpENNm31V5SRX

2nto4dcuWGj8t8vekX

ZbVrADVS4x8shk2oWX

8KuUtTwxMSaYWlcMcX

mZlLbGo8UyMvCMbxcX

Td5qbRZhd8BaZjwIzX

OanGf3N5novKH8upZX

FQRc4Bf1ZuVpZE24bX

rVx7ACNlQMSoZOMSZX

blLrLG79LVjbFjSc4X

dnPPpTFcFzP2hJndFX

 

Wyruszamy rano. Mam szczęście bo jestem w trzyosobowej grupie z parą z Francji. Nasza przewodniczka to młoda dziewczyna z górskiej wioski. Ma 23 lata. Mama jej powiedziała, by nie wychodziła za mąż przed trzydziestką. A ona sama mówi, że jest wolna w porównaniu do zamężnych koleżanek, co to głównie mają siedzieć w domu i gotować.

Trasa wiedzie przez wzgórza, pola, wsie, lasy. Obserwujemy ludzi sadzących imbir, przechodzimy przez pola zebranych już papryczek chilli. W niektórych miejscach płoną trawy i czasem też drzewa. Po drodze zachowujemy się jak szarańcza obżerając z krzewów coś co wygląda jak malino – jeżyna, tylko że w pomarańczowym kolorze. Przewodniczka mówi, że przygotowują tereny do następnego sezonu. A ja myślę o ptakach i mniejszych zwierzątkach, które giną w ogniu. Wyschnięta ziemia ma kolor czerwony.

 

Pierwszą noc spędzamy we wsi. Francuzi dają dzieciom kolorowe balony i rozgrywa się szalony mecz. Jak wszystkie balony popękają jeden z chłopaczków przynosi piłkę do nogi. Jest to przekomiczne przedstawienie. Jeden z miejscowych zawodników – kilkuletni chłopiec próbuje grać w butach o wiele rozmiarów za dużych. Za każdym razem gdy kopie piłkę but wylatuje w powietrze 🙂 Francuz i Argentyńczyk grają z całą bandą małych miejscowych zawodników a potem oglądają sobie nogi dziesiątki razy kopnięte przez zdeterminowanych małych zawodników. Jakaś kobieta z latarką w ręku przebiega przez stadion w takcie meczu w drodze do sławojki 🙂

We wsi jest studnia. Mieszkańcy biorą prysznic polewając się wodą z wiadra. Miejscowe kobiety mają technikę mycia się w longi, tak że mogą się bez skrępowania myć w miejscu publicznym. Ja nie mam longi, a poza tym pewnie by mi spadło:) Więc przez 3 dni się nie myję – raz pływam w rzece 🙂

Drugą noc spędzamy w klasztorze w Htee Thein. Pełno tu małych mnichów. Patrzę na nich i zastanawiam się czy nie płaczą za swoimi rodzicami. W klasztorze zwykle spędzają 2-3 lata. Potem jeśli chcą mogą zostać na stałe, lub wrócić do domu. Bardzo mi się podoba wszystko poza kilkoma osobami z innych grup trekkingowych, bo wszyscy spotykamy się w tym samym miejscu na spanie. Picie piwa i palenie papierosów na terenie klasztoru, przezroczyste albo ledwo zakrywające tyłek ubrania. Robienie puci puci małym mnichom. Szok.

Każdego dnia idziemy około 6 godzin. Gramy w gry słowne, poznajemy się lepiej i śmiejemy tak, że na koniec najbardziej bolą mnie mięśnie brzucha 🙂

Ostatniego dnia po lunchu pakujemy się na łódkę, która przewozi nas przez jezioro Inle do miejscowości Nyaungshwe. Przy pożegnaniu nasza przewodniczka płacze i ucieka. Mi też chce się płakać. Super spędziłam czas.

 

Kalaw

 

vlRUtDdXXQ59AHvNaX

xRAcoerpkRqoKwIXIX

3Vh4e4O3uJLyblCGbX

U4M0ZAFR6PONzaL4EX

nycvt2B1F5aKKZOFRX

LbKvnMqib7RJy8qaGX

LHSalyo1bZEWJUQfbX

febkKjvGFELJwklu8X

Kg5l00FTJxh5lu1bsX

5djnQJ4OVHD0O6YRLX

S18iBgtEFo22g2qbGX

Do Kalaw dojeżdżam nocnym autobusem z Mandalay. Pracownica linii zapomniała mnie obudzić i wysiadam, razem z parą z Francji około 15 km dalej. Prosimy o darmowy dowóz, skoro autobus nie zawróci by nas tam dowieźć. Pracownica jest trochę spanikowana, bo będzie musiała zapłacić z własnej kieszeni. Organizuje nam dwie moto taxi i w 3 osoby z bagażami się jakoś upychamy. Kalaw jest położone na wysokości 1320 mnpm. Jest po trzeciej w nocy. Na motorze jest bardzo zimno. Taksówki dowożą nas do gusthouse a kierowcy mimo że za kurs mieli zapłacone próbują nas skłonić byśmy im coś dopłacili, ale się nie uginamy. Rano organizuję sobie trekking z lokalnym przewodnikiem, na najbliższe trzy dni. Potem trochę odsypiam nocną podróż autobusem a trochę szwendam się po miasteczku.

 

Mandalay, Sagaing and Amarapura

hBQndt8Embk0icVFaX

0HmHOCBE1shwd0Qm4X

WwXKprMwxaZSshmCmX

roKkJZwVCkNOXID8MX

QYPEKxaSmepHTJ4OkX

iI0eCnepOUvY6EXIdX

Juo3upXFPTXd6EgIyX

nnhaaklaCNrF91O1SX

j5c6SGrSZbwkiOeKDX

bDrkGeilOTPC6ufDZX

eTWT0q3c4u26bR1cjX

YikS1RxaD9V92v4xIX

4QkF1D2dgDp8yAFQxX

LaZxvziW2NKPSxfNAX

bPS7TxDTsWaIIxxfxX

BaDeYprdeRfpHT5M7X

HQbR9Xd3wXzbSpcn6X

UEwVbMR1tfvewrHb7X

5ZecXUxBBxC1pdWy3X

AqQr0VHMb3oC4M3qWX

gKxTh1pnx4PimbH43X

AZYWPaaNtZNfvqpObX

esaaSHsuwg5UhePUAX

Clik2SuzLd7KJ1434XDo Mandalay dojeżdżam pociągiem z Bagan. Standardowo trzęsie bardzo. Gdy robię zdjęcia przez szybę w pierwszym wagonie maszynista wpuszcza mnie do swojej kabiny:)

Mandalay trochę mnie rozczarowało, bo to średniej urody miasto. Idę na spacer wokół terenu otoczonego fosą, na którym znajduje się pałac. Nie wchodzę jednak do środka. Cena, a przede wszystkich okoliczności odbudowy odstraszają. Rok 1996 miał być według władz kraju rokiem promocji turystyki. Ponad 10 tysięcy osób zostało zmuszonych do odbudowy różnych obiektów na terenie kraju. Organizacje międzynarodowe odradzały podróże w tym okresie na znak protestu wobec władz. Protest odniósł sukces i liczba turystów w tamtym roku gwałtownie spadła.

Wchodzę na Mandalay Hill, wzgórze, gdzie jest kilka świątyń, a ze szczytu można podziwiać panoramę miasta. Uliczne restauracje serwują tu najlepsze jedzenie jakie do tej pory jadłam w Mynmar.

Z parą poznanych Francuzów jedziemy do Sagaing. Początkowo miałam zamiar zostać tam na noc, ale to po prostu kolejne miasteczko z dużą liczbą świątyń. Z jednej z nich, na wzgórzu oglądam panoramę miasta. Stamtąd jedziemy do Amarapury. Idziemy wzdłuż rzeki przez wioskę, w której ludzie trudnią się tkactwem i farbowaniem nici. Mijamy fermę kaczek. Jest ich tu wiele, ale nie jest to obóz koncentracyjny. Są w zagrodzie, ale na wolnym wybiegu. Obok jest kacze przedszkole, a nawet żłobek. Mężczyzna tnie dla nich jakieś zielsko i pozwala mi rzucać małym kaczuszkom. Jakiś czas później dorosłe osobniki pójdą zażywać kąpieli w rzece.

Kawałek dalej jest U Bein’s Bridge. Najdłuższy – 1.2 km drewniany – tekowy most na świecie. Ma ponad 200 lat i jest obecnie atrakcją turystyczną.

 

Bagan – all about temples

lPmNq05jNGCMPFxWPX

OmtsoUgHK7gnz2k1zX

X3bIqUb2oRwwYciOKX

qWOBmdRRO7jbPLDShX

wHoNxp3TmnhvxWMDbX

xVPI9sJZPdh5QH4BHX

EK7CXXBRSIZFq68PTX

9FEbPC7bV4txIuwiIX

TQxb7UaKSihU5JaaeX

aVa9epgulHAaFoQOoX

TqYhhyblUrfv7UcFjX

agrBHkvbgces92qq6X

8bmcnsIvavlmLGyerX

90IIaECbmBBPuvLpHX

8bVuiK2gimHBbbEksX

mkZnb1jE4ZtJb7itvX

M8bJ2EBwhQbYTzdXQX

AvaZgbe1oMtDYrpqkX

RFobDScZjuKWW0vXaX

y2noBPnK1CibtB9IFX

F4MTtfZiQMdRiMja9X

Ygh7Mz7dCAnXPyi1AXMyztxd1SylYWKiNSwX

Do Bagan dojeżdżam nocnym pociągiem z Yangon. Mam szczęście, bo pomimo że zjawiam się na dworcu przed odjazdem pociągu udaje mi się kupić bilet na miejsce do spania (alternatywą jest druga klasa – drewniane ławki). Pociąg jedzie 18 godzin. Strasznie trzęsie. Albo jak na łodzi na falach z jednej strony na drugą, albo jak w czasie jazdy konnej – w górę i w dół. Najczęściej jest tylko jeden tor, więc na niektórych stacjach są „mijanki”, gdzie na krótkim odcinku są dwa tory i czekamy na nadjeżdżający z przeciwka pociąg. Mam górne łóżko i dobrze, że jest mała barierka, bo inaczej bym spadła – tak trzęsie i rzuca. Rano widzę, że wzdłuż torów w wielu miejscach czekają dzieci. Wioski najczęściej są gdzieś dalej i te dzieci czekają na jakichś pustkowiach. Machają do podróżnych i widzę, że część osób rzuca im jakieś jedzenie lub pieniądze. Zastanawiam się, czy te dzieci czekają tam, bo są bardzo biedne, czy dlatego, że podróżni coś im rzucają. Ja nie mam żadnego jedzenia a pieniędzy nie chcę rzucać.

 

All about temples. Samo miasteczko jest takie sobie. Dość turystyczne miejsce jak na Myanmar. Natomiast jeśli porówna się je do turystycznych miejsc w innych krajach to jest w ogóle nie turystyczne. Na przestrzeni kilku kilometrów rozsiane są dziesiątki świątyń. Duże i małe. Na niektóre z nich można wejść i podziwiać okolice z góry. Wypożyczam rower i przez trzy dni objeżdżam okolice. Na początku myślę o Bagan trochę z niechęcią wciąż mając mocno wyryte w pamięci wrażenia z kambodżańskiego Siem Reap. Ale tu jest zupełnie inaczej. Większość odwiedzających świątynie to miejscowi. Widać trochę cudzoziemców, ale to tylko mały procent ogółu. Poza kilkoma większymi świątyniami, większość jest pusta i można w spokoju je podziwiać. Miejscowi są bardzo mili i mimo że przy dużych i popularnych świątyniach są stoiska z pamiątkami nikt tu nie jest natrętny. W jednej ze świątyń spotykam czworo anglojęzycznych turystów. Gadają głośno nie zwracając uwagi na modlącą się dziewczynę, potem robią sobie żarty z posągów Buddy. Nie odzywam się, a potem to sobie wyrzucam.

Jednego ranka wstaję bardzo wcześnie i z koleżanką jedziemy oglądać wschód słońca. Na dwie świątynie stojące blisko siebie można się wdrapać. Ta, na którą my wchodzimy powinna być raczej z tego wyłączona, bo widać, że jej stanowi to raczej nie służy.

Na naszej świątyni siedzi około 20 – 25 osób. Część osób przyjeżdża taksówkami 🙂 Jeden z kierowców obchodzi świątynię dookoła i krzyczy, że Ci co nie zdjęli butów mają zdjąć, albo sobie iść. Jakaś kobieta siedząca niedaleko robi głupie miny, ale w końcu zdejmuje buty. Po chwili przychodzi turysta w longi (rodzaj długiej ”spódnicy” noszonej przez kobiety i mężczyzn), które sobie zawinął w rodzaj wielkiej pieluchy, ledwo zakrywającej pośladki. Kilka dziewczyn ma super krótkie spodenki. Parę osób zaczyna palić papierosy. Wschód słońca jest piękny. W oddali widać wzbijające się w powietrze balony (później ktoś mówi, że na lot balonem trzeba się zapisać z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem). Światło jest świetne do zdjęć. Siedzimy długo zapatrzone. Gdy powoli schodzimy ze świątyni widzę dwóch chłopaków, którzy zabierają się za otwieranie piwa. Tym razem odzywam się i mówię, że to jest przecież świątynia. Jeden uśmiecha się i chowa piwo, drugi, który wcześniej prawie pokazywał gołą dupę siedzi z zaciętą miną a potem obchodzi świątynię dokoła i tracę go z oczy. Jestem zdegustowana. Tylko około 25 osób i tyle zachować pokazujących brak szacunku dla lokalnej kultury i religii. Zastanawiam się po co ci ludzie tam przyjeżdżają. Przez pryzmat tego, jak ja zachowam się dziś, miejscowi spojrzą na Ciebie jutro. Warto o tym pamiętać.